‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ದೂರುಗಳು ಬಂದಾಗ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅನ್ನಿಸಬಹುದಾದ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಇವೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂಧನ ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ’ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೀಠವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಿಜ್ಞಾಪನೆ ಮಾಡಿದೆ. ‘ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾ.ಎನ್.ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.’ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರ ವಸೂಲಿಗೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಅಂಶಗಳ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಅಪರಾಧದ ಮೂಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್, ಹೇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ದೂರು ಬಂದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧದ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಮೇಲ್ದಾರ ಬಲವಂತದಿಂದಾದರೂ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣ ಬೇಡ: ಅದೇ ಭಾಷಣ, ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಬಯಕೆಯ ಬಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮುನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೂ. ದೂರುದಾರರು ಬೇರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೇ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪಾರದರ್ಶಕ ವಿಚಾರಣೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಪುರಾವೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು 173(3) ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ, ಸಮಯ, ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು.
‘ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಟ್ಟೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪುರುಷರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ 2026ರ ಜುಲೈ ಕಡೆಯಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ, ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ವೊಂದನ್ನು ಯುವಕರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬಂಡಾಯಿಸಿ, ಬಾಚಿ ತೋರಿಸಿ ಬಂಡವಾಳ’ ಎಂದು ದೂರದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು, ‘ಕನಕದಾಸ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂದು ‘ವೈ’ ಖಾತೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ತಮ್ಮ ‘ವೈ’ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನು ಪುತ್ತೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಸವಣೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಶಕುನವಾಜ್ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ‘ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡಲಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ಜುಲೈ 9ರಂದು ಪುತ್ತೂರು ಟೌನ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದರು ಪೊಲೀಸರು, ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ-2023ರ ಕಲಂ 353(2)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡರು [ಖಟಬಿಂಜ_ಎಟಬಡ್ಕಿಡ.ರಿಟ]. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ-2023ರ ಕಲಂ 35(3)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆಹೋಗಿದ್ದರು. ಸಂದೀಪ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುವ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಎಫ್ಐಆರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
1) ಕಲಂ 353 (2) ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೊದಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಆಕ್ಷೇಪಿತ ಹೇಳಿಕೆ, ವದಂತಿ ಅಥವಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಲಂನ ಅಗತ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರ್ಗ-ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
2) ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಬದ್ಧನ ಸನ್ನಿವೇಶ: ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಂಧಿಸುವುದು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ ಕಲಂ 35ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೋದಾಗ ಕಲಂ 35(3)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
ನಿರ್ದೇಶನ ತಲುಪಿಸುವ ಹೋಣೆ: ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವುದು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಂಧನ ತಡೆಯುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಆಳವಡಿಕೆಗೆ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಿತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದನ್ನು, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ, ಅಥವಾ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿ ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲವೆಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
