ವೆನೆಜುವೆಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ವಿಶ್ವದ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 40% ರಷ್ಟು ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೆನೆಜುಲಾ ದೇಶವು ತನ್ನ ತೈಲ ರಫ್ತುನಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಹಗರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು ೪೫ ವರ್ಷಗಳ ಎಡಪಂಥಿಯ ಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕದನಗಳು ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪದಚ್ಯುತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ 40% ರಷ್ಟು ತೈಲ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಚಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಮಡುರೊ, 2000 ದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ನಾಯಕರಾದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (PSUV) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಚಾವೆಜ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಾವೆಜ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಚಾವೆಜ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಮಡುರೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 2013 ರ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮೂಲಕ ೨೦೧೫ ರ ನಂತರ ಅವರು ವೆನೆಜುವೆಲಾವನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಮುಕ್ತ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಆಳಿದರು.

ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತದ ನಂತರ ಮಡುರೊ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕುಸಿಯಿತು, ಇದು 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಅಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೈನಂದಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ದಮನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2015 ರಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮಡುರೊ ಸುಪ್ರೀಂ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಮಂಡಳಿ (CNE) ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿಯ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಚುನಾಯಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2017 ರಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅಲೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಅನಿಯಮಿತವೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿರುವ ಮತದಾನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 2018 ರಲ್ಲಿ, ಮಡುರೊ ಅವರನ್ನು ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಂತಹ ಜುವಾನ್ ಗೈಡೋ ಅವರನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಮಂಡಳಿಯು ಮಧ್ಯಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 2024 ರಲ್ಲಿ, ಮಡುರೊ ಅವರನ್ನು ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳು ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಚುನಾವಣಾ ವಂಚನೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮಡುರೊ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮಡುರೊ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಏಳು ಮಿಲಿಯನ್ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಜನರು ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಮಡುರೊ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಂತರ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಯುಎಸ್ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮಡುರೊರವರನ್ನು ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವದಂತಿ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಡೆಲ್ಸಿ ರೂಡ್ರಿಗಿಜ್‌ರವರ ಸರ್ಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಬಲ್ಲ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಡೊಲಾಯಮಾನ ಸಂದಿಗ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದೇಶವು ಹೇಗೆ ಹೊರಬರುತ್ತೆಂದು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.